ACTA Scientiarum Polonorum

Wprowadzenie. Związki fenolowe należą do roślinnych metabolitów wtórnych, które występują w różnych miejscach komórek, zależnie od ich lipofilności. Celem pracy było określenie różnic w zawartości związków fenolowych we frakcjach z ekstraktów ziołowych o wzrastającej lipofilności oraz ich trwałości.
Materiał i metody. Analizie poddano osiem roślin ziołowych: bazylię, cząber, lubczyk, melisę, miętę, natkę pietruszki, oregano i szałwię. Ekstrakty przygotowano ze świeżych roślin zbieranych pod koniec lipca, następnie rozdzielano je na frakcję wodną, metanolową – 40- i 70-procentową – na żelu krzemionkowym C18. W uzyskanych frakcjach oznaczono całkowitą zawartość związków fenolowych (metodą Folina-Ciocalteua) bezpośrednio po przygotowaniu frakcji oraz po przechowywaniu przez trzy i sześć miesięcy.
Wyniki. Stwierdzono, że trwałość ekstraktów przygotowanych ze świeżych ziół była różna, zależnie od gatunku rośliny. Najbogatszy w związki fenolowe ekstrakt z liści melisy wykazywał najwyższy poziom polifenoli w całym okresie przechowywania. Największy spadek zawartości związków fenolowych zaobserwowano w ekstraktach z natki pietruszki. Po rozdziale ekstraktów surowych na trzy frakcje, najwyższy poziom związków fenolowych stwierdzono we frakcjach wyizolowanych 40-procentowym roztworem metanolu. Ponadto wykazano, że niezależnie od lipofilności frakcji, najbardziej dynamiczne zmiany w ilości polifenoli zachodziły w pierwszym okresie przechowywania (3-miesięcznym). Związki, które nie uległy rozpadowi po tym czasie wykazywały dużą trwałość.
Wnioski. Związki fenolowe zawarte w roślinach ziołowych to substancje od hydro- do lipofilowych, które są związkami trwałymi, niezależnie od powinowactwa do wody.